Nadmierny konsumpcjonizm – czy da się z nim walczyć?

Prawda jest taka, że uwielbiamy nowości, kochamy to, co oryginalne lub ekskluzywne. Jako społeczeństwo konsumpcyjne kierujemy się chęcią posiadania nowych rzeczy, nawet jeśli nas na to nie stać. Jednak z pomocą przychodzą zakupy na raty, kredyty, pożyczki i karty kredytowe. Wspomaga to jeszcze dość agresywny marketing przez reklamy, promocje i wyprzedaże – prawie 70 % Polaków przyznało, że kupuje produkty pod wpływem akcji promocyjnych (1). Podczas zakupów nierzadko kierujemy się emocjami. Chcemy sprawić sobie przyjemność, zaspokoić próżność i pragnienia, zaimponować otoczeniu i poprawić sobie humor. Pościg za realizacją materialnych marzeń sprawia, że wielu zapomina o umiarze, a tymczasem zadłużenie rośnie. Ten mechanizm szkodzi nie tylko budżetowi – może też nasilać stres, lęk i utrwalać nawyk szukania ulgi w następnych zakupach. Tak konsumpcjonizm staje się uzależnieniem. Innym jego skutkiem jest zwiększenie ilości niepotrzebnych rzeczy i odpadów, a więc szkodzenie środowisku m.in. przez zwiększone zużycie surowców naturalnych do produkcji ubrań i innych towarów.

Pocieszające jest to, że w coraz większej grupie konsumentów rodzi się w pewnym momencie świadomość nadmiaru i problemu marnotrawstwa. Z tego względu popularność zdobywa idea minimalizmu, świadomego ograniczania (nadmiernej) konsumpcji i chęci posiadania. Bez wątpienia jest to spójne z innymi trendami ekologicznymi i zdrowotnymi, takimi jak slow life, zero waste, slow food, bycie fit etc. Coraz częściej osoby wykazują zrozumienie: chcą wyjść ze spirali zadłużenia i przestać żyć na kredyt. Tymczasem, jeśli kupujesz niepotrzebne ci dobra materialne za pieniądze, których nie masz, osiągasz tylko namiastkę szczęścia, luksusu i pozorne bogactwo, ponieważ tak naprawdę każdego dnia powiększasz swoje zadłużenie.

Świadomie poskramiając nieustanne dążenie do posiadania i sprzeciwiając się kulturze konsumpcyjnej, zyskasz kontrolę nad swoim życiem. Dlatego zastanów się, co tak naprawdę jest Ci niezbędne. Nie da się przecież normalnie funkcjonować bez kupowania żywności, podstawowych środków higieny osobistej, potrzebnych leków, bez dostępu do środków transportu, odzieży i obuwia oraz zapewnienia sobie miejsca zamieszkania. Wszystko inne to zawsze mniejsza lub większa zachcianka. Nie chodzi o to, by nie korzystać ze zdobyczy techniki: nie mieć samochodu, nie posiadać komputera, nie nosić biżuterii, czy nie używać perfum. Istotne jednak jest podejmowanie świadomych decyzji zakupowych i unikanie życia ponad stan. Badania pokazują, że 45 % Polaków już po tygodniu żałuje swego zakupu.

Na naszym blogu znajdziesz odpowiedź na pytanie, jak przechowywać pieniądze - w gotówce czy w banku?

Podstawą jest zmiana nastawienia i nabranie przekonania, że życie bez długów jest możliwe. Wbrew pozorom, to jest możliwe. Jak to zrobić? Przestać zaciągać nowe zobowiązania, pozbyć się kart kredytowych, spłacać bieżące zadłużenie i zacząć oszczędzać. Oszczędności warto gromadzić w sejfie. Dlaczego właśnie w ten sposób? Bo mając nieograniczony dostęp do zawartości konta bankowego, dzięki karcie płatniczej czy płatnościom błyskawicznym online, trudno powstrzymać się od zakupów pod wpływem impulsu. Gdy zaś emocje opadną, łatwiej jest o skupienie i podjęcie rozsądnej decyzji zakupowej. Sejfy domowe przypominają ich właścicielom o postanowieniu zarządzania budżetem w sposób przemyślany. Oprócz tego, możesz przechowywać w nich najważniejsze dokumenty, cenne przedmioty, biżuterię lub elektroniczne nośniki danych.

Co jeszcze jest naprawdę ważne w odejściu od nadmiernej konsumpcji i zmianie stylu życia? Zacznij w zwykłej codzienności odróżniać rzeczywiste potrzeby od zachcianek. Zrób przegląd rzeczy, które posiadasz. Znajdź lepszy sposób na relaks niż szaleństwo w galeriach handlowych. Rób listy zakupów, których konsekwentnie będziesz się trzymać. To, wbrew pozorom prostoty, są dobre rady, ponieważ w dobie kryzysu pandemii COVID-19 przewartościowaniu uległa cała nasza rzeczywistość - istotne stało się bezpieczeństwo zdrowotne i finansowe nasze i naszej rodziny, nasiliła się niepewność jutra, zagrożone były całe branże gospodarki, a zawirowania nie ominęły rynku pracy. Te zjawiska społeczne mają miejsce także obecnie, zwłaszcza pod wpływem ataku Rosji na Ukrainę i kryzysu na Bliskim Wschodzie. (2)

Każdy z podanych sposobów ograniczenia wydatków i oszczędzania jest dobry i bez wątpienia każda decyzja, która przybliża do wyjścia z długów i gromadzenia kapitału będącego zabezpieczeniem na przyszłość, jest właściwym krokiem. Warto zacząć mądrze zarządzać majątkiem już teraz.

(1) https://b.refspace.com/nadmierny-konsumpcjonizm/
(2) aktualizacja tekstu w lipcu 2026 r.

Sprawdź też:

• Sejfy ognioodporne - czy warto zabezpieczyć się przed pożarem?
• Jak żyją bogaci i jak wygląda rynek dóbr luksusowych w Polsce?